Przez umowę rachunku bankowego bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku, na czas oznaczony lub nie oznaczony, do przechowywania jego środków pieniężnych oraz do przeprowadzania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych.

Po stronie prowadzącej rachunek bankowy może występować tylko bank. Posiadaczem rachunku bankowego może być zarówno osoba fizyczna jak i prawna, jak również jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, o ile posiadają zdolność prawną. W przypadku, gdy posiadaczem jest osoba fizyczna, nie korzystająca z rachunku bankowego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, tylko dla celów osobistych, oprócz przepisów odnoszących się bezpośrednio regulacji umowy o prowadzenie rachunku bankowego, stosowane będą tzw. przepisy konsumenckie. Na ich podstawie przewidziane są dodatkowe wymogi odnoszące się obowiązków banków w zakresie ich kontaktów z klientami uznanymi za konsumentów. W szczególności dotyczy to treści ogólnych warunków umów, które są składnikiem umowy rachunku bankowego, oraz usług świadczonych drogą internetową, czy telefoniczną.

Posiadaczem rachunku bankowego może być też osoba małoletnia. Dotyczy to tylko jednego rodzaju rachunku, w postaci rachunku oszczędnościowego. Po ukończeniu trzynastego lat osoba może dysponować środkami pieniężnymi znajdującymi się na tym rachunku, o ile nie sprzeciwi się temu na piśmie jej przedstawiciel ustawowy. Do ukończenia trzynastego roku życia na rachunek ten mogą być tylko dokonywane wpłaty, chyba że innych czynności będzie dokonywał, zgodnie z przepisami prawa rodzinnego przedstawiciel ustawowy małoletniego. Rachunek bankowy może być prowadzony dla kilku osób fizycznych (rachunek wspólny). Należy zaznaczyć, że prawo wymaga, aby osoby prowadzące działalność gospodarczą posiadały rachunek bankowy.

Umowa rachunku bankowego, powinna być zawarta w formie pisemnej. Brak takiej formy nie będzie stanowił o jej nieważności, lecz będzie stanowić utrudnienie udowodnienia jej zawarcia i brzmienia jej treści. Ustawa czyni jednak wyjątek dla rachunków oszczędnościowych. Dowodem zawarcia umowy rachunku oszczędnościowego może być książeczka lub inny dokument potwierdzający zawarcie umowy. W nazwie dokumentu należy użyć w odpowiednim przypadku wyrazu "oszczędnościowy", aby uniknąć ewentualnych wątpliwości, co do rodzaju rachunku bankowego, który był przedmiotem umowy. W razie zgłoszenia bankowi utraty dowodu zawarcia umowy rachunku oszczędnościowego, bank jest odpowiedzialny za wypłaty gotówkowe, a także za przelewy dokonane w jednostce organizacyjnej banku prowadzącej rachunek oszczędnościowy, od chwili otrzymania przez tę jednostkę zgłoszenia. Niezbędnymi elementami umowy rachunku bankowego jest określenie stron, zobowiązanie banku do gromadzenia środków pieniężnych posiadacza rachunku, zobowiązanie do przeprowadzania rozliczeń pieniężnych. Jednak ustawa z dnia 18 września 2001 r. Prawo bankowe przewiduje obowiązek ujęcia w treści umowy dodatkowych postanowień. Ich brak nie stanowi jednak o nieważności umowy, a w miejscu brakującego postanowienia stosowane będą odpowiednie przepisy prawa. Tak więc w treści umowy rachunku bankowego powinny być ustalone takie kwestie, jak:

W razie gdy umowa rachunku oszczędnościowego nie stanowi inaczej, ulega ona rozwiązaniu, jeżeli w ciągu 5 lat nie dokonano na rachunku żadnych obrotów poza okresowym dopisywaniem odsetek, a stan środków na rachunku nie przekracza kwoty minimalnej ustalonej w umowie. Rachunek bankowy jest to pojęcie ogólne, w ramach którego bank zobowiązuje przechowywania pieniędzy posiadacza rachunku i dokonywania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych. Ze względu na fakt, że rachunek bankowy może spełniać określoną rolę, wyszczególnia się podstawowe rodzaje rachunków: - rachunki oszczędnościowe - wkłady oszczędnościowe, których posiadaczami mogą być tylko osoby fizyczne, szkolne kasy oszczędnościowe i pracownicze kasy zapomogowo-pożyczkowe. Nie mogą być wykorzystywane przez ich posiadaczy do przeprowadzania rozliczeń pieniężnych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że są to rozliczenia opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do poboru których zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Dowód zawarcia umowy rachunku oszczędnościowego jest wystawiany jako dokument imienny. - rachunki pomocnicze, czyli dodatkowe rachunki bankowe, którego prowadzenie wiąże się z określonym zakresem działalności posiadacza rachunku; - rachunki lokat terminowych, - rachunki bieżące. W zasadzie posiadacz rachunku bankowego dysponuje swobodnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku, jednak umowa z bankiem może przewidywać ograniczenia dysponowania takimi środkami. Oczywiście w sytuacji, gdy umowa zawiera jedynie wspomniane tu minimum elementów, należy liczyć się z tym, że duże pole treści umowy trzeba będzie określić na podstawie odpowiednich przepisów prawa, zasad współżycia społecznego, ustalonych zwyczajów. Jednak zawsze w takiej sytuacji kluczową rolę w rekonstruowaniu postanowień umowy rachunku bankowego będą miały postanowienia ogólnych warunków lub regulaminów bankowych. Banki przy zawieraniu większości umów rachunku bankowego stosują ogólne wzorce umowne. Należy przypomnieć, że bank powinien przed zawarciem umowy wręczyć osobie, która ma zamiar otworzyć rachunek bankowy, odpowiedni dokument zawierający postanowienia ogólnych warunków umowy, w celu możliwością zapoznania się z jego treścią, gdyż stanowią one nieodłączny składnik postanowień umowy.

 Artykuł pochodzi z serwisu poświęconego zagadnieniom prawnym: www.eprawnicy.pl