Pojęcie RRSO jest ściśle powiązane z kredytem konsumenckim i z ustawą o kredycie konsumenckim. Kredyt konsumencki to kredyt lub pożyczka, której zasady udzielania reguluje ustawa o kredycie konsumenckim (pobierz tekst ustawy) z 18 lipca 2001 r. (DzU 100/2001, poz. 1081 z późniejszymi zmianami); dla kredytu konsumenckiego okres kredytowania nie może być krótszy niż trzy miesiące, a kwota kredytu nie może być mniejsza od 500 i nie większa od 80 tys. zł (lub odpowiednio równowartość w walucie obcej).
Pojęcie RRSO zostało wprowadzone przez ustawodawcę, aby pomóc kredytobiorcom we właściwej ocenie całego wachlarza kredytów konsumenckich oferowanych przez banki.

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania, zwana w skrócie RRSO, to w istocie wskaźnik mający charakteryzować kredyt - jest to wyrażony w procentach całkowity koszt kredytu uwzględniający wszystkie koszty (odsetki, prowizje i inne opłaty), które konsument jest zobowiązany zapłacić za kredyt, jak również zmianę wartości pieniądza w czasie.

RRSO jest wyliczana indywidualnie dla każdego kredytu w zależności od jego wartości, daty udzielenia i czasu spłaty oraz kosztów kredytu ponoszonych przez kredytobiorcę. Wbrew powszechnej opinii, RRSO nie stanowi sumy oprocentowania nominalnego i prowizji bankowej. W przypadku kredytu ze stosunkowo wysoką prowizją, wydłużenie okresu kredytowania wpływa na obniżenie RRSO.

Zgodnie z Ustawą o kredycie konsumenckim banki mają wymóg podawania informacji o RRSO w ofertach i reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego, w przypadku umieszczania w nich informacji o jego koszcie. W przypadku umów o kredyt konsumencki oprócz RRSO, banki muszą podawać również informację o całkowitym koszcie kredytu.

To ułatwia porównywanie ofert, gdy np. mamy do wyboru dwa banki. Jeśli nie mamy czasu lub ochoty porównywać tabel odsetek, opłat i prowizji - po prostu należy sprawdźić RRSO obu.

Wzór obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania:

gdzie:

K  - numer kolejnej wypłaty raty kredytu
K'  - numer kolejnej spłaty kredytu lub kosztów
AK  - kwotę wypłaty raty kredytu „K”;
A`K` - kwotę spłaty kredytu lub kosztów „K` ”;
m  - numer ostatniej wypłaty raty kredytu;
m`- numer ostatniej spłaty kredytu lub kosztów;
tK - okres, wyrażony w latach lub ułamkach lat, między pierwszą wypłatą i kolejnymi wypłatami, począwszy od 2 do wypłaty  „m”;
tK`- okres, wyrażony w latach lub ułamkach lat, między pierwszą wypłatą kredytu i kolejnymi spłatami kredytu lub  kosztów, począwszy od 1 do spłaty „m` ”;
i  - rzeczywistą roczną stopę oprocentowania.

W celu obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania przyjmuje się następujące założenia:

1) kwoty wypłacane i spłacane przez strony umowy o kredyt konsumencki nie muszą być równe, ani nie muszą być płacone w równych odstępach czasu,
2) datą początkową będzie data pierwszej wypłaty raty kredytu,
3) odstępy czasu między datami używanymi w obliczeniach wyrażone będą w latach lub w ułamkach roku, przy czym rok liczy 365 dni, a w przypadku lat przestępnych 366 dni,
4) wynik obliczeń podaje się z dokładnością do co najmniej jednego miejsca po przecinku, przy czym jeżeli cyfra występująca po wybranym przez obliczającego miejscu po przecinku jest mniejsza niż 5, cyfrę tę pomija się, zaś gdy jest większa albo równa 5, cyfrę poprzedzającą zwiększa się o 1.

Obliczanie rocznej stopy procentowej na podstawie kalendarza (1 rok = 365 dni, lub 366 dni w przypadku lat przestępnych). Przykłady obliczeń:

1) kwota pożyczki: S = 1000 euro w dniu 1 stycznia 1994 r.; spłata jednorazowa w wysokości 1200 euro dokonana w dniu 1 lipca 1995 r., tzn. w 1 1/2 roku lub 546 dni (365 + 181) od dnia pożyczki; równanie przybiera postać:

powyższą liczbę zaokrągla się do 13 % (lub do 12,96 % w przypadku dokładności do dwóch miejsc po przecinku),

2) kwota pożyczki wynosi S = 1000 euro w dniu 1 stycznia 1994 r., lecz pożyczkodawca zatrzymuje 50 euro na koszty administracyjne, a więc kwota pożyczki wynosi w rzeczywistości 950 euro; spłata w wysokości 1200 euro, jak w przykładzie pierwszym, dokonana zostaje w dniu 1 lipca 1995 r.; równanie przybiera postać:

i = 0,169026
powyższą liczbę zaokrągla się do 16,9 %,

3) kwota pożyczki wynosi 1000 euro w dniu 1 stycznia 1994 r.; spłata w dwóch równych ratach po 600 euro każda, płatnych po roku i po dwóch latach od dnia wypłaty pożyczki; równanie przybiera postać:

rozwiązanie algebraiczne daje i = 0,1306623, co zaokrągla się do 13 % (lub 13,07 % w przypadku dokładności do dwóch miejsc po przecinku),

4) kwota pożyczki wynosi 1000 euro w dniu 1 stycznia 1994 r., zaś raty spłacone przez pożyczkobiorcę wynoszą:

po 3 miesiącach (0,25 roku lub 90 dni)  - 272 euro;
po 6 miesiącach (0,5 roku lub 181 dni)  - 272 euro;
po 12 miesiącach (1 rok lub 365 dni)     - 544 euro;
                                                             _______
                                                   ogółem 1088 euro

równanie przybiera postać:

równanie pozwala na obliczenie „i” drogą kolejnych przybliżeń; wynik wynosi i = 0,13226, co zaokrągla się do 13,2 % (lub 13,23 % w przypadku dokładności do dwóch miejsc po przecinku).