W ostatnim czasie na rynku Catalyst zadebiutowały dziesięcioletnie obligacje banków spółdzielczych GBS w Barlinku, SBKiR w Wołominie i Warszawskiego Banku Spółdzielczego. Wzrost popularności rynku obligacji zorganizowany przez GPW, sprawia że staje się on coraz ciekawszą alternatywą dla lokat bakowych i detalicznych obligacji skarbowych. Na 646 banków w Polsce, aż 576 to banki spółdzielcze; gdyby połączyły  się w jeden organizm, powstałaby czwarta co do wielkości instytycja finansowa w kraju.

Zgodnie z zaostrzonymi kryteriami bezpieczeństwa banki muszą zwiększyć wielkość swoich funduszy podstawowych; cechą charakterystyczną banków spółdzielczych jest to, że kapitały własne w dużej mierze tworzą wkłady spółdzielców, które w każdej chwili mogą zostać wycofane. Dlatego też emisja dziesięcioletnich obligacji przez banki spółdzielcze wydaje się być dobrym rozwiązaniem z punktu widzenia stabilności kapitałów własnych.

Z tego powodu na rynek Catalyst trafia coraz więcej emisji obligacji banków spółdzielczych. W sumie na Catalyst notowane są już obligacje 24 banków spółdzielczych, co jest pewnym zaskoczeniem. Choć rynek Catalyst we wrześniu będzie obchodził swoją drugą rocznicę, to przez kilka pierwszych miesięcy swojego istnienia przyciągnął niewielu emitentów. Emitenci, w tym banki, nie do końca wierzyły w możliwości rozwoju tego rynku. Sytuację poprawiła się po zmianach regulaminu wprowadzonych w zeszłym roku przez władze giełdy; uproszczono rozliczanie obligacji korporacyjnych jak również dopuszczono do obrotu obligacje spółdzielcze, których emitentami są banki spółdzielcze i listy zastawne.

W zasadzie każdy inwestor posiadający rachunek maklerski może zainwestować w obligacje banków spółdzielczych. Jedynym warunkiem jest to aby dom maklerski w którym inwestor posiada swój rachunek był uczestnikiem Catalyst. Lista uczestników Catalyst publikowana jest na stronie internetowej www.gpwcatalyst.pl. Przed otwarciem rachunku inwestor powinien sprawdzić, czy wybrany przez niego dom maklerski jest uczestnikiem subrynku Catalyst, na którym zamierza zawierać transakcje. W momencie składania zlecenia inwestor powinien podać:

• rodzaj transakcji (kupno/sprzedaż),
• nazwę obligacji,
• ilość obligacji,
• limit ceny,
• datę ważności,
• wskazanie rynku, na którym ma być zawarta transakcja.

Co istotne - inwestor przy niektórych instrumentach ma możliwość wyboru (pod warunkiem odpowiedniej wartości transakcji) rynku, na jakim kupi, bądź sprzeda określone w zleceniu obligacje. Inwestor może zatem na przykład ustalić, że określone obligacje chce kupić na rynku hurtowym lub detalicznym (taka możliwość odnosi się do obligacji, które notowane są jednocześnie na rynku hurtowym i detalicznym ASO lub rynek regulowany). W przypadku rynku detalicznego jednostką transakcyjną jest jedna obligacja o wartości nominalnej 1.000 złotych; natomiast ceny są wyrażone w procentach wartości nominalnej z dokładnością do 0,01 punktu procentowego dla wszystkich nominałów (jeśli jakaś obligacja notowana jest z ceną np 103,01%, oznacza to, że za jedną obligację musimy zapłacić 1030,1 zł plus narosłe odsetki. Tabele odsetkowe również znajdziemy na stronie gpwcatalyst.pl).

Na stronie www.gpwcatalyst.pl znajdziemy też inne, równie istotne informacje.

Załóżmy, że chcielibyśmy zebrać jak najwięcej informacji o Warszawskim Banku Spółdzielczym i o emitowanych przez ten bank obligacjach. Na podstronie Dokumenty emitentów (http://gpwcatalyst.pl/dokumenty_informacyjne) znajdziemy dokumenty informacyjne wszystkich emitentów aktywnych na rynku Catalyst. Wybieramy u góry zakładkę Banki i wyszukujemy Dokument Informacyjny poświęcony Warszawskiemu Bankowi Spółdzielczemu. W tym dokumencie zamieszczone sa m.in dane dotyczące emitenta i agenta emisji, czynniki ryzyka związane z:
- otoczeniem rynkowym
- z działalnościa emitenta
- z obrotem obligacjami.

Znajdziemy tam również informacje o celach i wielkości emisji, wartości nominalnej, cenie emisyjnej, warunkach wykupu i możliwości wcześniejszego wykupu, warunkach i terminach wypłaty odsetek, dane dotyczące charakteru działalności emitenta, sprawozdania i dane finansowe, odpis KRS, statut, uchwałę stanowiąca podstawę emisji Obligacji i wreszcie Warunki Emisji Obligacji, które są podsumowaniem i streszczeniem informacji zawartej w Dokumencie Informacyjnym.

Na podstawie danych zawartych w Dokumencie Informacyjnym wiemy, że obligacje wyemitowano na okres 10 lat, z terminem wykupu 27 maja 2021 r, z półrocznymi okresami odsetkowymi, o zmiennym oprocentowaniu, przy czym obligacje są oprocentowane według stopy procentowej równej stawce WIBOR 6M powiększonej o marżę w wysokości 320 punktów bazowych, oprocentowanie w pierwszym okresie wynosi 7,82 %, wielkość emisji WBS to 7.000 obligacji o łącznej wartości 7.000.000 złotych, wartość nominalna 1 obligacji to 1.000 złotych.

Pamiętajmy jednak: opisywana tu obligacja WBS użyta jest tylko jako przykład, na rynku Catalyst znajduje się wiele innych obligacji, z niższymi jak również wyższymi kuponami, datami wykupu itd. Każdy inwestor powinien samodzielnie, na własną rękę ocenić ryzyko poszczególnych emisji, porównać alternatywne inwestycje i samemu zdecydować o zaangażowaniu pieniędzy lub nie.

Dane o konkretnej emisji można znaleźć w skróconej formie również po kliknięciu w kod obligacji - w naszym przypadku trzeba kliknąć w zakładkę "Obligacje spółdzielcze" na głownej stronie serwisu (http://www.gpwcatalyst.pl/notowania_obligacji_bankow_spoldzielczych) i wybrać z listy interesujący nas kod tzn WBS0521.

Tabelę ze wszystkimi danymi dotyczącymi emisji obligacji banków spółdzielczych znajdziesz również tu - kliknij.

Na stronie gpwcalyst.pl znajdują się również notowania cen poszczególnych obligacji. Należy pamietać że notowania są opóźnione o 15 minut. Aby mieć dostęp do danych rzeczywistych należy wykupić abonament od Catalyst'u bądź od biura maklerskiego w którym posiadamy rachunek.

I teraz inwestor wyposażony w wiedzę nt emtitenta, emisji oraz aktualnych cen powinien zdecydować, czy opłaca mu się zainwestować środki w taki papier. Jeśli potraktujemy kupno obligacji banków spółdzielczych jako alternatywę dla obligacji detalicznych skarbu państwa, to powinniśmy zastanowić się czy różnica w oprocentowaniu pomiędzy obligacją "spółdzielczą" a skarbową (obligacja banku spółdzielczego WBS0521 ma pierwszy półroczny kupon na poziomie 7,82% a np. skarbowa obligacja detaliczna EDO0821 jest oprocentowana w pierwszym roku na poziomie 5,75%) jest wystarczająca premią za ryzyko. Powinniśmy również pamiętać o tym, że pomimo faktu notowania obligacji spółdzielczych na giełdzie ich płynność jest zdecydowanie niższa w porównaniu do obligacji skarbowych, jak również o tym, że w przypadku niższej płynności ceny np. odkupu mogą byc niższe niż wynikałyby z ich racjonalnej wyceny.

Jeśli potraktowalibyśmy obligacje "spółdzielcze" jako alternatywę dla lokat bakowych, to należy pamiętać, że lokaty bankowe dla osób fizycznych są gwarantowane przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny do równowartości 100.000 EUR, obligacje takich gwarancji nie posiadają. Z drugiej strony przewagą obligacji nad lokatami bankowymi niewątpliwie jest wyższe oprocentowanie i znana z góry marża ponad określoną stawkę WIBOR/WIBID; w przypadku lokat znamy tylko oprocentowanie już założonej lokaty; nie jesteśmy w stanie przewidzieć jakie będzie oprocentowanie nowo odnowionej lokaty za np. 3 miesiące.

W kwestii płynności i możliwości wcześniejszego zakończenia inwestycji paradoksalnie może sie okazać, że łatwiej i taniej jest "wyjść" z inwestycji w 10 letnie obligacje, niż np. z jednorocznej lokaty. W przypadku bowiem wcześniejszego zerwania lokaty z reguły tracimy całe lub znaczną część odsetek, natomiast jeśli posiadamy w portfelu obligację która jest aktywnie handlowana na giełdzie, nie będzie problemu z jej sprzedażą, nie utracimy również narosłych odsetek. Jeśli jednak wybierzemy mało "popularną" obligację w opozycji do np. jednomiesięcznego depozytu bankowego, to może sie okazać, że to z obligacją będziemy mieć więcej kłopotu aby z niej wyjść.

Jeśli ktoś poszukuje wyższego zwrotu z inwestycji, przy nieco wyższym ryzyku straty pieniędzy, to obligacje banków spółdzielczych wydają się być interesującą alternatywą dla obligacji skarbowych czy lokat bankowych. Pytanie który musi sobie zadać inwestor to czy wyższe oprocentowanie jest wystarczającą rekompensatą za wyższe ryzyko. Z drugiej strony powinniśmy pamiętać, że sektor bankowy jest stosunkowo silny, Komisja Nadzoru Bankowgo bacznie monitoruje rynek, a fakt poddania sie ocenie przez giełdę świadczy tylko i wyłącznie pozytywnie o bankach spółdzielczych emitujących na Catalyst swoje obligacje.