Przez kilka ostatnich lat, do połowy 2008 roku, w związku z panującą hossą giełdową, fundusze inwestycyjne cieszyły się w Polsce wielką, by nie rzec ogromną, popularnością. Niestety poźniej, po upadku banku Lehman Brother i wybuchu kryzysu, fundusze, dotąd tak popularne, praktycznie w jednej chwili z ulubieńca rynku stały sie jego pariasem.

I tak jak niezasłużona była tak wielka popularność funduszy inwestycyjnych, tak równie nieracjonalne jest gwałtowne odwrócenie się inwestorów od tych instrumentów.

Celem publikacji jest przedstawienie podstawowych informacji o konstrukcji funduszy inwestycyjnych, ich funkcjonowaniu - tak aby czytelnicy i potencjalni inwestorzy podejmowali decyzje inwestycyjne na podstawie wiedzy oraz znajomości rynku, a nie mody czy "gorączki" inwestycyjnej.

Istota i charakterystyka funduszu inwestycyjnego.

Fundusz inwestycyjny tworzą pieniądze powierzone przez indywidualnych inwestorów, które są zarządzane w ich imieniu przez specjalistów (licencjonowanych przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd doradców inwestycyjnych).

Ich zadanie polega na inwestowaniu wpłaconych do funduszu środków w taki sposób, aby osiagnąć jak największy zysk dla uczestników funduszu, przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka inwestycyjnego. Istota funduszy inwestycyjnych opiera się więc na założeniu połączenia środków (zasobów kapitałowych) indywidualnych inwestorów w celu wspólnego ich inwestowania.

W zamian za dokonane wpłaty do funduszu, inwestorzy otrzymują – w zależności od rodzaju funduszu inwestycyjnego – jednostki uczestnictwa lub ich ułamkowe części albo certyfikaty inwestycyjne. Ich liczba pokazuje proporcjonalny udział uczestnika w majątku funduszu inwestycyjnego. W trakcie funkcjonowania fundusz inwestycyjny otwarty zbywa lub odkupuje przyznane uczestnikowi jednostki na jego żądanie, w przypadku funduszu zamkniętego, taki fundusz emituje certyfikaty inwestycyjne oraz dokonuje ich wykupu w przypadkach określonych w statucie funduszu.

Inwestowane przez fundusz inwestycyjny środki uczestników tworzą jego portfel inwestycyjny. Portfel inwestycyjny jest źródłem osiąganych przez fundusz dochodów. Dochody te przysługują uczestnikom proporcjonalnie do liczby posiadanych tytułów uczestnictwa. Z ustaloną częstotliwością (z reguły w dniach, w których odbywają się sesje giełdowe) fundusz inwestycyjny ustala wartość jednostek uczestnictwa, czyli oblicza wartość aktywów netto funduszu przypadających na jednostkę uczestnictwa, bądź certyfikat inwestycyjny (dzień wyceny). Naturalnie wartość jednostki uczestnictwa lub certyfikatu depozytowego może się zmieniać w każdym dniu wyceny. Wartość jednostek można znaleźć w prasie codziennej (największe, ogólnopolskie gazety) lub w internecie, w coraz liczniej powstających serwisach poświęconych funduszom inwestycyjnym.

Jednostki uczestnictwa są zbywane i odkupywane przez fundusz po cenie wynikajacej z wartości jednostek uczestnictwa w danym dniu odpowiednio powiększonej lub pomniejszonej o pobieraną przez zarzadzające funduszem towarzystwo opłatę manipulacyjną.

Finałem inwestowania w fundusze jest sprzedaż przez inwestora jednostek uczestnictwa lub certyfikatów depozytowych funduszowi lub osobie trzeciej w obrocie wtórnym.

Powierzone przez inwestorów środki fundusz inwestuje w różnego rodzaju papiery wartościowe (np. akcje, obligacje, listy zastawne) lub prawa majątkowe (np. nieruchomości). Fundusze, w odróżnieniu od inwestorów indywidualnych, korzystają z możliwości dostępnych tylko inwestorom instytucjonalnym (np. uczestnictwo w przetargach na obligacje i bony skarbowe).

Fundusz inwestycyjny w statucie deklaruje cel swojej dzialalności (pomnażanie powierzonych oszczędności) oraz określa ramową strategię inwestowania (w jakie papiery wartościowe i w jakiej proporcji będzie inwestował), dzięki temu osoby wpłacające do funduszu pieniądze, wiedzą na jakie zyski moga liczyć i jakich zagrożeń oczekiwać.

Rodzaje funduszy inwestycyjnych.

Fundusz inwestycyjny może być utworzony jako:

- fundusz otwarty,
- specjalistyczny fundusz otwarty,
- fundusz zamknięty.

Każdy rodzaj funduszu charakteryzuje się nieco inną konstrukcją prawną oraz możliwościami inwestycyjnymi.

Polskie fundusze mogą różnić się od siebie:

- rodzajem tytułu uczestnictwa w funduszu

Fundusz inwestycyjny otwarty i specjalistyczny otwarty zbywają i odkupują na żądanie uczestnika jednostki uczestnictwa. Posiadaja zmienną liczbę uczestników oraz zmienną liczbę jednostek uczestnictwa reprezentujących jednakowe prawa majatkowe. Fundusz jest otwarty dla wszelkiego rodzaju uczestników i niedopuszczalne są jakiekolwiek ograniczenia w tym względzie.

Fundusze inwestycyjne zamknięte emitują certyfikaty inwestycyjne będące papierami wartościowymi. Liczba certyfikatów inwestycyjnych jest stała. Fundusz może przeprowadzać kolejne emisje certyfikatów inwestycyjnych.

- zakresem dopuszczalnych lokat i limitów inwestycyjnych.

Pod tym względem najbardziej elastyczne sa fundusze zamknięte, które charakteryzują się bardzo wysokim lub wysokim stopniem ryzyka, ale jednocześnie swobodniejszą polityką inwestycyjną. Najmniej elastyczne sa fundusze otwarte.

- organami funduszu

W funduszu otwartym jedynym organem jest towarzystwo zarządzające tym funduszem. W specjalistycznym funduszu otwartym obok towarzystwa może działać, jako organ kontrolny, także rada inwestorów złożona z uczestników, o ile statut funduszu będzie przewidywał taką możliwość. W funduszu zamkniętym działa rada inwestorów lub zgromadzenie inwestorów, w zależności od postanowień statutu.

Ze względu na politykę inwestycyjną, metody lokowania aktywów oraz stopień ryzyka inwestycyjnego (według malejącego poziomu ryzyka) fundusze można podzielić na:

- fundusze agresywne (np. fundusze akcji, fundusze indeksowe, fundusze agresywnego inwestowania),
- fundusze zrównoważone (np. fundusze stabilnego wzrostu),
- fundusze bezpieczne (np. fundusze dłużnych i wierzycielskich papierów wartościowych, fundusze rynku pieniężnego, fundusze obligacji).

Fundusze agresywne (akcji) – lokują do 100% aktywów w akcje przy agresywnej polityce inwestycyjnej. Uważane są za najbardziej ryzykowne i podatne na wahania koniunktury rynkowej. Ryzyko jest wysokie, z powodu możliwych znacznych wahań wartości jednostki lub certyfikatu. Przynosza ponadprzeciętne wyniki w czasie hossy (wzrostu kursów giełdowych), generując zazwyczaj znaczne straty w czasie załamania rynku. Zagrożenie to spada wraz z wydłużeniem horyzontu czasowego inwestycji. Z reguły w długim horyzoncie czasu (co najmniej 5 lat) są bardziej opłacalne od innych typów funduszy.

Fundusze elastycznego inwestowania (aktywnej alokacji aktywów) – mogą w zależności od koniunktury na rynku finansowym kierować środki pieniężne w te segmenty rynku, gdzie można je najkorzystniej pomnożyć. Ich możliwości inwestycyjne nie są tak ograniczone, jak w przypadku klasycznych funduszy. Zarządząjacy funduszem mogą nawet zredukować ilość akcji w portfelu inwestycyjnym do zera, jeśli koniunktura jest niekorzystna, natomiast gdy ulegnie ona poprawie, mogą zwiększać ich ilość do udziału maksymalnego. Niemniej, są nastawione na stabilny zysk i mogą być w średnioterminowej perspektywie poważną konkurencją dla funduszy akcyjnych.

Fundusze zrównoważone – udział akcji w portfelu tych funduszy jest z założenia równy z udziałem w obligacje. Celem takiego funduszu jest stabilne długoterminowe zwiększanie wartości aktywów przez ich aktywne lokowanie w papiery wartościowe, zarówno związane z podwyższonym ryzykiem, jak i papiery wartościowe o umiarkowanym poziomie ryzyka. Pierwsza część portfela pracuje na zyski, szczególnie w czasie giełdowej hossy, druga – zapewnia, że w czasie bessy (spadku kursów) nie stracimy zbyt wiele. Ryzyko zwiazane z tymi funduszami jest zatem średnie, natomiast możliwość zysku jest znacznie mniejsza w porównaniu do funduszy agresywnych. Jeśli koniunktura na rynku jest gorsza, wartość tych funduszy nie spada tak bardzo jak funduszy akcyjnych, ale też w momencie hossy zyskują trochę mniej niż fundusze akcji.

Fundusze bezpieczne – fundusze papierów dłużnych, które oferują oprocentowanie, które da się z dużym prawdopodobieństwem określić. Są to najbezpieczniejsze fundusze. Inwestują przede wszystkim w papiery wartościowe o stałym dochodzie, takie jak bony i obligacje skarbowe oraz instrumenty dłużne emitowane przez przedsiębiorstwa i władze samorządowe. Fundusze te nie inwestują w akcje. Przeznaczone są dla osób zainteresowanych długofalowym oszczędzaniem oraz nie akceptujących ryzyka związanego z zakupem akcji. Przynoszą stopę zwrotu niewiele wyższą niż lokaty bankowe. Tyle teoria. Jednak jak pokazały ostatnie miesiące, nawet te najbezpieczniejsze fundusze papierów dłużnych zamiast przynosić zyski, ponosiły dotkliwe straty.

NOWE KONSTRUKCJE I TYPY FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH

W celu zapewnienia polskim inwestorom szerokiej oferty funduszy inwestycyjnych i umożliwienia im korzystania z nowoczesnych form zarzadzania aktywami, jakie są dostępne na światowych rynkach finansowych, ustawa z 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych wprowadziła nowe konstrukcje:

- fundusze z różnymi kategoriami jednostek,
- fundusze z wydzielonymi subfunduszami,
- fundusze podstawowe i powiazane,
- fundusze funduszy.

i nowe typy funduszy inwestycyjnych:

- fundusze rynku pieniężnego,
- fundusze portfelowe,
- fundusze aktywów niepublicznych,
- fundusze sekurytyzacyjne.

Z uwagi na to, że nowe typy i konstrukcje moga się wzajemnie na siebie nakładać, poniżej przedstawiona tabelka ułatwi inwestorom zrozumienie nowych form działania funduszy inwestycyjnych.

FUNDUSZE Z RÓŻNYMI KATEGORIAMI JEDNOSTEK

Konstrukcja takiego funduszu, polega na tym, że fundusz, mimo że prowadzi jednorodną politykę inwestycyjną, tzn. tworzy jeden portfel inwestycyjny, może zbywać uczestnikom jednostki uczestnictwa różnych kategorii. Taka konstrukcja została już zastosowana przez niektóre fundusze inwestycyjne otwarte działajace na polskim rynku.

W tych funduszach można wyodrębnić dwie podstawowe grupy jednostek uczestnictwa:

- jednostki uczestnictwa, które będą się różniły sposobem pobierania opłat manipulacyjnych,
- jednostki uczestnictwa, które będą się różniły stopniem uczestnictwa ich nabywcy w obciążeniach aktywów funduszu.

W pierwszej grupie jednostek uczestnictwa będą się mieściły takie kategorie jednostek uczestnictwa, z których nabyciem lub odkupieniem wiąże się konieczność uiszczenia przez uczestnika opłaty manipulacyjnej, ale opłata ta może być uiszczona w różnym momencie uczestnictwa w funduszu np. na „wejściu” do funduszu, na „wyjściu” z funduszu, na „wejściu i na wyjściu” z funduszu, przy konwersji (zamianie) jednostek uczestnictwa na jednostki uczestnictwa innego funduszu.

Cechą charakterystyczną jednostek tej kategorii jest to, iż wartość wszystkich jednostek uczestnictwa będzie zawsze taka sama bez względu na moment pobrania opłaty manipulacyjnej.

W drugiej grupie jednostek uczestnictwa będą się mieściły takie kategorie jednostek, których posiadacze będa w różnym stopniu uczestniczyli w kosztach ponoszonych przez fundusz w związku z prowadzoną działalnością, w tym przede wszystkim w wynagrodzeniu towarzystwa za zarządzanie.

Będziemy mogli zatem wybrać taką formę ponoszenia opłat związanych z uczestnictwem funduszu, jaka będzie najbardziej odpowiadała naszym preferencjom oraz aktualnej sytuacji finansowej.

FUNDUSZE PODSTAWOWE I POWIĄZANE

Konstrukcja popularnie zwana w Stanach Zjednoczonych „hub&spoke” (co można tłumaczyć jako „piasta i szprychy”) polega na tym, że towarzystwo tworzy grupę funduszy, składajacą się z jednego funduszu podstawowego i kilku lub kilkunastu funduszy powiązanych, przy czym fundusz podstawowy może zbywać emitowane przez siebie certyfikaty inwestycyjne albo jednostki uczestnictwa wyłącznie związanym ze soba funduszom powiazanym, zaś fundusze powiązane mogą nabywać wyłącznie jednostki uczestnictwa albo certyfikaty inwestycyjne funduszu podstawowego.

Oznacza to, że tylko fundusz podstawowy prowadzi „prawdziwą” politykę inwestycyjną, dokonując lokat w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub nieruchomości. Fundusze powiazane ograniczaja się jedynie do zakupu jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych funduszu podstawowego. Zastosowanie takiej konstrukcji prowadzi do tego, że portfele inwestycyjne wszystkich funduszy powiązanych będą takie same. Przy wyborze funduszu powiązanego nie powinno być nam zatem obojętne, jaka politykę inwestycyjną prowadzi fundusz podstawowy – agresywną, czy raczej mającą na celu ochronę kapitału. Fundusze powiązane, mimo że są oparte na tym samym portfelu inwestycyjnym mogą różnić się względem siebie rozwiązaniami w zakresie sposobu pobierania opłat związanych z uczestnictwem w funduszu, wysokością opłaty za zarządzanie, sposobem wypłaty dochodów funduszu, prawami uczestników.

Fundusze powiazane mogą zatem realizować cele i oczekiwania różnych inwestorów np. co do reinwestowania dochodów albo wypłaty dochodów, momentu uiszczania opłaty manipulacyjnej (opłata na „wejściu do funduszu” lub na „wyjściu z funduszu”), co do sposobu uczestnictwa w opłatach obciążających aktywa funduszu, itp.

Konstrukcja ta, oprócz wyżej wymienionych, ma jeszcze tę zaletę, że w przypadku, gdy funduszem podstawowym będzie np. fundusz zamknięty dokonujący lokat w nieruchomości, uczestnicy funduszu otwartego będącego funduszem powiązanym będą mogli pośrednio uczestniczyć w zyskach z nieruchomości, co w tradycyjnych funduszach otwartych jest niemożliwe, gdyż nie moga one lokować aktywów w nieruchomości.

FUNDUSZE Z WYDZIELONYMI SUBFUNDUSZAMI

Konstrukcja ta pozwala na utworzenie w ramach jednego funduszu inwestycyjnego kilku subfunduszy, z których każdy będzie mógł realizować własną politykę inwestycyjną. Takie rozwiązanie dotychczas nie było możliwe, gdyż fundusz inwestycyjny mógł utworzyć tylko jeden portfel inwestycyjny. Istotą funduszu z wydzielonymi subfunduszami najlepiej oddaje jego potoczna nazwa „fundusz parasolowy” lub z angielskiego „umbrella fund”. Parasolem jest tutaj cały fundusz, który posiada osobowość prawną i może być podmiotem praw i obowiązków, pod parasolem zaś znajdują się subfundusze, które w rzeczywistości są odrębnymi portfelami inwestycyjnymi i osobowości prawnej nie posiadają.

Towarzystwo w ramach jednego funduszu inwestycyjnego może utworzyć dowolną liczbę subfunduszy prowadzących różną politykę inwestycyjną, np. subfunduszy specjalizujących się w agresywnym inwestowaniu w akcje, subfunduszy, które mają na celu ochronę powierzonego kapitału, subfunduszy specjalizujących się w inwestycjach w określonych państwach lub na wybranych giełdach itp. W trakcie życia funduszu będzie możliwe stałe tworzenie nowych subfunduszy, dostosowanych do potrzeb i oczekiwań inwestorów, oraz likwidowanie istniejących w uproszczony sposób, co przyczyni się do obniżenia kosztów funkcjonowania całego funduszu.

Zmniejszeniu ulegną również koszty zwiazane z zakupem lub sprzedażą papierów wartościowych i dystrybucją jednostek, co wpłynie na obniżenie opłaty za zarządzanie funduszem oraz wysokości opłat manipulacyjnych ponoszonych przez uczestników.
Ponadto będziemy mogli w prosty sposób zmienić zakres i rodzaj inwestycji poprzez zamianę jednostek uczestnictwa jednego subfunduszu na jednostki uczestnictwa innego subfunduszu „nie wychodząc” z funduszu, co zapewni korzystną dla podatnika
neutralność podatkową przy zamianie jednostek uczestnictwa pomiędzy subfunduszami w ramach tego samego funduszu.

Opodatkowanie dochodu z tytułu udziału w funduszu inwestycyjnym nastąpi dopiero „na wyjściu” z funduszu.

Ponieważ każdy subfundusz będzie miał własne aktywa i zobowiązania, wartość aktywów netto każdego subfunduszu będzie ustalana osobno. Oznaczać to będzie, że w jednym funduszu inwestycyjnym jednostki uczestnictwa będa miały różną wartość w zależności od tego, z którym subfunduszem będa związane. Zaletą takiego rozwiazania jest to, że uczestnik, który nabył jednostki uczestnictwa związane z jednym subfunduszem nie będzie w żadnym wypadku obciążany kosztami funkcjonowania innego subfunduszu, zaś koszty działalności całego funduszu rozłożą się proporcjonalnie na wszystkie subfundusze.

FUNDUSZ FUNDUSZY

Konstrukcja ta polega na tym, że fundusz inwestycyjny tworzy jeden portfel inwestycyjny, w którego skład wchodzą wyłącznie jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne innych funduszy inwestycyjnych, niekoniecznie tego samego towarzystwa.
Zaletą tego typu funduszu jest to, że koszty jego funkcjonowania sa niższe niż w tradycyjnych funduszach, przede wszystkim niższe będzie wynagrodzenie za zarządzanie funduszem. W przeciwieństwie do funduszu lokującego w tradycyjne instrumenty takie, jak akcje i obligacje, fundusz o konstrukcji funduszu funduszy nie będzie musiał ponosić kosztów związanych z dokonaniem szczegółowych analiz papierów wartościowych i instrumentów finansowych, oraz ponosić kosztów transakcyjnych związanych z ich zakupem. Fundusz ograniczy się jedynie do wyboru funduszu, w którego jednostki lub certyfikaty inwestycyjne będzie inwestować. Poprzez nabycie jednostki uczestnictwa lub certyfikatu innego funduszu fundusz funduszy będzie uczestniczył w wypracowanych przez ten fundusz zyskach.

NOWE TYPY FUNDUSZY

FUNDUSZE RYNKU PIENIĘŻNEGO

W ostatnim okresie na świecie coraz większą popularnością cieszą się fundusze rynku pieniężnego. Fundusze te są przede wszystkim narzędziem do wykorzystywania okresowych nadwyżek finansowych, służą też zagospodarowaniu wolnych środków w okresach, kiedy na rynku kapitałowym panują warunki zniechęcające do inwestycji na giełdzie. Fundusze rynku pieniężnego, ze względu na ściśle określone bardzo bezpieczne rodzaje lokat m. in. papiery skarbowe, krótkoterminowe obligacje lub bony komercyjne, w które mogą inwestować swoje aktywa, będą się charakteryzowały na tyle niskim poziomem ryzyka, by mogły stanowić dla inwestorów alternatywną w stosunku do banków i równie bezpieczną formę inwestowania. Z tego powodu fundusze rynku pieniężnego są doskonałą inwestycją właściwie dla każdego inwestora, zarówno drobnego, jak też inwestora dysponującego znacznymi środkami.

FUNDUSZE PORTFELOWE

Fundusze portfelowe mogą działać w oparciu o formę prawną funduszu zamkniętego. Cechą charakterystyczną funduszu tego typu jest możliwość ciagłego emitowania i umarzania certyfikatów inwestycyjnych. Swoją nazwę fundusz zawdzięcza temu, że jego portfel inwestycyjny może opierać się na składzie portfela indeksu giełdowego lub składzie portfela papierów wartościowych określonym w statucie funduszu, ale nie opartym na indeksie (tzw. portfelu bazowym). Oznacza to, że przy wyborze lokat fundusz będzie dążył do zakupu takich papierów wartościowych, które będą najwierniej odzwierciedlały zachowania indeksu giełdowego lub portfela bazowego.

Zaletą funduszu portfelowego jest to, że stanowi on dogodną formę inwestowania dla każdego inwestora, także dla inwestora indywidualnego. Ponadto fundusz ten ma możliwość zwrotu uczestnikowi zamiast pieniędzy pakietu papierów wartościowych,
w proporcji określonej w statucie funduszu, w przypadku umorzenia przez uczestnika certyfikatu inwestycyjnego. Taka możliwość powinna być bardzo ciekawa dla tych z inwestorów, którzy są zainteresowani budową własnego portfela papierów wartościowych, gdyż poprzez nabycie, a następnie umorzenie certyfikatów moga oni łatwo utworzyć taki portfel ponosząc przy tym znacznie mniejsze koszty związane z opłatami transakcyjnymi, niż gdybyśmy sami kupowali akcje czy obligacje na giełdzie.

Fundusze portfelowe dyspononują jeszcze jedną niezmiernie atrakcyjną dla uczestników ofertą. A mianowicie, jeśli zgodnie ze statutem funduszu certyfikat inwestycyjny będzie odzwierciedlał ściśle określony pakiet papierów wartościowych, każdy uczestnik funduszu będzie mógł brać udział w walnym zgromadzeniu spółek wchodzących w skład portfela inwestycyjnego funduszu i wykonywać prawa głosu z akcji (określonych w wystawionym przez fundusz świadectwie depozytowym) zgodnie z własnymi preferencjami.

FUNDUSZE AKTYWÓW NIEPUBLICZNYCH

Podstawową zasadą działania funduszy tego typu, na świecie znanych jako „private equity” lub „venture capital” jest lokowanie aktywów funduszu w akcje i udziały w spółkach niepublicznych oraz przygotowywanie i wdrażanie programów mających na celu podniesienie wartości tych spółek. Po osiągnięciu zakładanych wyników programów restrukturyzacyjnych fundusz zbywa akcje lub udziały w spółkach będacych przedmiotem lokat.

W funduszach tego typu istotne znaczenie ma wypłacanie na rzecz uczestników przychodów funduszu uzyskiwanych niezwłocznie po zbyciu przez fundusz danej lokaty, bez konieczności reinwestowania uzyskanych środków. Zwykle takie fundusze są tworzone na okres zbliżony do przewidywanego czasu niezbędnego do nabycia, restrukturyzacji oraz zbycia wybranych spółek niepublicznych. Zazwyczaj tego typu fundusze, ze względu na cenę certyfikatu, są adresowane do bardziej zamożnych i wymagających uczestników, którzy jednocześnie akceptują wysokie ryzyko zwiazane z przedsięwzięciami w jakie fundusz inwestuje. Możliwe jest jednak takie ukształtowanie ceny certyfikatów, aby były one dostępne na giełdzie także dla niezamożnych inwestorów, którzy nie boją się ryzyka.

W funduszach aktywów niepublicznych, które emitują certyfikaty imienne możliwy będzie także nowy sposób zbierania środków do funduszu, który polega na częściowym opłaceniu certyfikatów inwestycyjnych w trakcie emisji certyfikatów i dopłatach na wezwanie towarzystwa, w miarę realizowania przez fundusz zamierzonej strategii inwestycyjnej. Pozwoli to na nieobciążanie uczestników funduszu od razu wszystkimi kosztami działalności funduszu.

FUNDUSZE SEKURYTYZACYJNE

Sekurytyzacja jest stosunkowo nowym pojęciem na polskim rynku kapitałowym i w uproszczeniu oznacza wyemitowanie papierów wartościowych w oparciu o wyodrębniona pulę wierzytelności. Fundusz sekurytyzacyjny za pieniądze uzyskane od uczestników, którzy zakupią wyemitowane certyfikaty inwestycyjne, nabędzie pulę wierzytelności, a następnie będzie wypłacał uczestnikom środki uzyskane z zaspokajania roszczeń wynikajścych z tych wierzytelności. Ponieważ wysokość wypłat dla uczestników oraz pewność tych wypłat zależy przede wszystkim od rodzaju wierzytelności, jakie fundusz nabędzie, inwestycja w fundusz sekurytyzacyjny może być mniej lub bardziej ryzykowna.

Mamy do wyboru dwa typy funduszy sekurytyzacyjnych: standaryzowany fundusz sekurytyzacyjny i niestandaryzowany fundusz sekurytyzacyjny. Fundusze te różnią się od siebie konstrukcją prawną oraz zakładanym poziomem ryzyka związanego z emitowanymi przez nie certyfikatami inwestycyjnymi.

Nabywcą certyfikatów funduszu standaryzowanego może być w zasadzie każdy inwestor, podczas gdy uczestnikiem funduszu sekurytyzacyjnego niestandaryzowanego mogą być wyłącznie osoby prawne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, chociaż fundusz może dopuścić także uczestnictwo osób fizycznych, którzy za jeden certyfikat inwestycyjny będą w stanie zapłacić co najmniej równowartość w złotych 40 000 euro.

STAN PRAWNY DOTYCZNCY FUNKCJONOWANIA FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH

Podstawowym aktem prawnym regulującym zasady tworzenia oraz funkcjonowanie funduszy inwestycyjnych jest ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 z póżn. zm.), która zastąpiła przepisy ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o funduszach inwestycyjnych. Nowa ustawa, która weszła w życie 1 lipca 2004 r. utrzymała większość dotychczasowych regulacji, wprowadziła jednocześnie szereg istotnych zmian w zakresie dopuszczalnych typów i konstrukcji funduszy inwestycyjnych, procedur tworzenia oraz zasad ich funkcjonowania, a także praw i obowiazków uczestników funduszu.

Pobierz plik z ustawą o funduszach inwestycyjnych

Artykuł został przygotowany na podstawie pracy Krzysztofa Rożko i Barbary Jawdosiuk "Poradnik Inwestora" oraz materiałów własnych.